Op 10 juni 2015 kwamen meer dan 250 mensen uit meer dan 15 landen bij de Kamer van Koophandel in Luxemburg bijeen om diverse onderwerpen binnen Islamic finance in Europe te bespreken. Het openingswoord was voor de Luxemburgse Minister van Financiën Pierre Gramegna. De successen uit het verleden en het heden werden opgesomd, met een enorme ambitie om hét Islamitisch financieel centrum te worden binnen de Eurozone. Men is echt bereid om te luisteren naar de klant en klaar om verder te innoveren. Luxemburg biedt sinds 1987 Islamitisch financiële diensten aan. Ze hebben in 2014 als land voor het eerst via een sukuk (een investeringsovereenkomst met de karakteristieken van een aandeel &obligatie) €200 miljoen euro opgehaald bij nationale en internationale investeerders (waaronder een grote conventionele verzekeraar uit Luxemburg zelf) om  de onderliggende activa van 2 overheidsgebouwen te financieren. Gezien de enorme vraag bleek bovendien dat men zelfs €400 miljoen toen had kunnen ophalen. Dit geeft genoeg motivatie om, zoals de minister zei, om in 2016 een 2e Sukuk uit te geven.

Bij het onderdeel over hoe geopolitieke ontwikkelingen de Islamic finance agenda in Europa zou kunnen beïnvloeden was het opmerkelijk hoe oprecht de CEO van de Luxemburgse Aandelenbeurs was door te benadrukken dat het ook zijn verantwoordelijkheid is om te vertellen wat Islamic finance wel en niet is. Daarenboven werd door Dr. Manfred Dirrheimer oprichter & CEO van FWU Group uit München gesteld dat de enige focus moet liggen op de kenmerken van de producten en andere omschrijvingen zoveel mogelijk vermeden dienen te worden. Uit de praktijk blijkt dat deze manier van werken zowel de groei als de verdere ontwikkeling van de sector positief beinvloedt. Hetzelfde panellid stelde nog een aantal open vragen ter discussie die de kern raken zoals:

  • What is the focus of Islamic Finance from the customer point of view?
  • What does Islamic finance do as such?

 

Hij maakt zich enorm zorgen dat de kwaliteit van de producten binnen Islamic finance achteruit hollen dankzij het kopieren van (gevaarlijke) conventionele financiële producten.  Hier kunnen we hem zeker gelijk in geven nu we tijdens het evenement vernomen hebben dat er door topjuristen en investment bankiers contracten worden geconstrueerd die catergorieën hebben gecreëerd van Islamitische toelaatbaarheid, er bestaan nu ineens sharia-based, sharia-compliant of sharia-friendly contracten. Misschien is dat de reden waarom dit soort innovatie juist een bijdrage levert aan het probleem i.p.v. de oplossing. Het antwoord op “Wat te doen om Islamic finance mainstream te maken in Europa?” is dus niet innovatie zoals geopperd (een Islamic REIT of Islamic ETF ontwikkelen) maar hoe producten te distribueren naar de consumenten- en MKB markt met de focus op positioneren en vermarkten van uitsluitend de kwalitatieve kenmerken van het product.

“Educatie creert de vraag”, wordt geopperd. Hieruit kunnen we concluderen dat het zeer belangrijk blijft om zowel afnemers als financiële toezichthouders van Islamitisch financiële producten blijvend van voorlichting, educatie en opleiding te voorzien onafhankelijk van wat “financial engineers” in de Islamic finance sector allemaal bedenken.

Er is ook stilgestaan bij sociaal ondernemen, crowdfunding en Social Responsible Investing (SRI). Een onderwerp naar ons hart. Tevens is gebleken dat er verschillen bestaan tussen SRI en Environmental Social, Governance (ESG) investeringen. Dr Nienhaus geeft aan dat Islamic finance vooral van SRI veel kan leren in plaats van andersom omdat SRI het beter doet terwijl zij in dezelfde periode als het moderne Islamic finance is ontstaan en vooral in Europa inmiddels een volwassen beleggingscategorie is geworden. “Wil men Islamic finance in Europa aanbieden, doe het dan beter dan SRI en zorg dat je een nog hogere standaard legt dan SRI” is het advies.

Belgie-Frankrijk-Duitsland

Michel Vermaerke (vertegenwoordiger van de Belgische financiele sector) sprak over België.  Er zijn diverse Islamic finance onderzoeken in 2014 en 2015 gedaan om te leren van het ethische en participatieve concept binnen Islamic finance en ook dankzij de vraag uit de markt om dienstbaar te zijn aan de samenleving en economie. Hij stelt dat dankzij de ECB injecties in het financieel systeem er geen vraag aanwezig is binnen de financiële sector in België om Islamitisch financiële producten aan te bieden. Wel benadrukt hij dat ondanks dat er geen ontwikkelingen zijn, dat er wel een beter begrip is over Islamic finance.

Dr. Engels (Bafin, Toezichthouder Duitsland) gaf aan dat 1 Juli 2015 de eerste Islamitische bank (KT-bank.de) in de Eurozone in Frankfurt van start gaat. Het was voor hun van het grootste belang dat het business model begrijpelijk is gemaakt. Dit heeft maanden geduurd. Ugurlu Soylu is 1 van de verantwoordelijke bij KT-bank. Hij stond niet op het programma maar gaf uitleg over hun halal hypotheken en bankrekeningen en overige dienstverlening. Ze gaan starten met €35MLN en ze verwachten in 1 jaar 20-30MLN aan particuliere deposito’s binnen te halen. Het is ook voor Nederlanders mogelijk om een bankrekening bij deze Islamitische bank te openen, aldus Soylu. ORFD zal dit binnenkort gaan beproeven.

Anaour Hassoune (Hoofd Strateeg Bank of Tokio MENA regio) was de meest duidelijke en stelligste spreker door, op basis van zijn jarenlange ervaringen en gesprekken, rechtdoorzee te vertellen hoe het in Frankrijk gaat met Islamic finance. Frankrijk heeft de grootste markt in Europa. Er zal NOOIT een “Islamic window” door de bestaande Franse banken opgezet worden. Net zo goed als dat de Franse republiek NOOIT een sukuk zal uitgeven. Er is een enorme markt in Frankrijk, de marktbewerking stokt niet door de politiek, ook niet door fiscale en juridische oorzaken. Het probleem is de financiële sector zelf. De Franse banken zijn allemaal voor 1 ding enorm bang, en dat is hun imago. Dat is de reden waarom er wel Islamitische bancaire betalingsverkeerdiensten zijn in Frankrijk, zelfs halal hypotheken in Parijs en halal uitvaartverzekeringen en beleggingsfondsen, maar het wordt allemaal aangeboden door veel verschillende partijen. Een consolidatie in deze gefragmenteerde markt kan volgens hem alleen plaatsvinden als er via EU paspoorting een vestiging opgezet wordt door een buitenlandse Islamitische bank of dat deze daadwerkelijk met het DNA van een Islamitische bank een vestiging in Parijs opent.

Tijdens het IFN Forum kwam ook weer de eeuwenoude discussie opgang tussen het kamp dat graag standaardisering ziet in de Islamic finance sector (met Maleisië als voorbeeld) en het kamp dat vindt dat dit geen garantie geeft op succes maar een excuus om zaken niet (te hoeven) doen.

Overall was er flinke competitie waar te nemen in het vermarkten van de corporate infrastructuur en financiële mogelijkheden tussen ambtenaren uit Engeland en uit Luxemburg, waren er te veel faciliterende consultants aanwezig t.o.v. investeerders en zit de Islamitische beleggingsfocus van Islamitische zakenbanken uit het Midden Oosten en EU nog steeds volop in commercieel vastgoed via sukuk transacties in plaats van het financieren van nationaal en lokaal ondernemerschap door nieuwe innovatieve Islamitische financiële structuren te bedenken. Sukuk met het bedrijfsleven als onderliggende activa wordt voornamelijk door de gevestigde groot banken en top advocatenkantoren (die de meeste overheidsSukuk of vastgoed Sukuk ontwikkelen) onbewust tegengehouden omdat zij niet hun klanten willen doorschuiven. Het sentiment over Islamic finance in Europa voor de toekomst is rooskleurig. We hebben nieuwe informatie, bestaande kennis bevestigd gekregen en nieuwe contacten opgedaan. Eens zien hoe we dat voor  Nederland kunnen benutten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *